Czat room’y (pokoje) to wirtualne przestrzenie, gdzie użytkownicy mogą komunikować się w czasie rzeczywistym, z wykorzystaniem klawiatury, a ostatnio również mikrofonów i słuchawek oraz kamer sieciowych. Dla osób, które nigdy nie odwiedzały czat room’ów, taka forma komunikacji może się wydać raczej mało niepokojąca. Tymczasem w pokojach czatowych, podobnie jak w prawdziwym życiu, kontakt z nieznajomymi niesie ze sobą pewne ryzyko.
Na początku musicie być świadomi, że podczas czatu Wasze dziecko może natknąć się na osobę niemoralną i pozbawioną skrupułów. Przestrzeń wirtualna charakteryzuje się dużym stopniem anonimowości, co między innymi umożliwia dorosłemu człowiekowi podszywanie się pod rówieśnika Waszego dziecka. Ta sztuczka jest często używana przez pedofilów w celu pozyskania dziecięcego zaufania. Kiedy już kontakt z dzieckiem zostanie nawiązany pedofil próbuje się zaprzyjaźnić okazując zrozumienie dziecięcych problemów i pozorując wspólne zainteresowania. Pedofile najczęściej skupiają się na dzieciach, które w czasie internetowej konwersacji mają tendencją do zgadzania się z rozmówcą i są bardziej pasywni w komunikacji. Cechami tymi charakteryzują się tzw. outsiderzy – dzieci izolowane przez rówieśników i nie mające zbyt wielu przyjaciół. W prawdziwym świecie, podobnie jak w świecie wirtualnym, ten typ młodych ludzi jest szczególnie podatny na zagrożenia, z uwagi na desperacką potrzebę zwrócenia na siebie uwagi.
Po okresie kontaktowania się wyłącznie za pomocą czat room’ów komunikacja między pedofilami, a dziećmi przybiera formę maili, SMS-ów lub nawet telefonów. Zwiększa to pewność siebie dorosłego, który zyskuje zaufanie ofiary i umacnia „przyjacielską” relację z dzieckiem. Następna faza to przygotowanie dziecka do poznania prawdy, że jego nowy internetowy przyjaciel jest starszy, niż zaznaczył na początku znajomości. Zazwyczaj rozpoczyna się to pytaniami w stylu „Co sądzisz o starszych braciach?” lub „Chciałabyś mieć starszego przyjaciela, który ci pomoże?” W ten sposób dorosły stara się uzmysłowić dziecku korzyści płynące ze znajomości ze starszą osobą, a jednocześnie odwrócić jego uwagę od zagrożeń związanych z taką znajomością.
Jeśli ofiara się przestraszy, wszystko kończy się na tym etapie. Zasada ta nie dotyczy jednak pedofilów, ponieważ zazwyczaj prowadzą oni rozmowy w czat room’ach z wieloma dziećmi jednocześnie, w celu zwiększenia szansy na spotkanie. Jeśli jednak ofiara nie okazuje strachu prze dorosłym, następuje propozycja spotkania lub wymiana adresów. Jednocześnie dzieci są upominane, by nie informować o tym dorosłych lub znajomych, którzy rzekomo „nie zrozumieliby tego” i „nie chcieliby nowych przyjaciół dla swoich dzieci/kolegów” (ma to miejsce szczególnie w wypadku dzieci podatnych z uwagi na problemy w rodzinie lub brak przyjaciół – o czym już wie pedofil). Czasem napastnik instruuje nawet dzieci, jak wykasować archiwum rozmów na czacie lub e-maili. W ten sposób maleją szanse rodziców na kontrolowanie internetowych kontaktów swoich dzieci.
Grupa najbardziej narażoną na tego typu zagrożenia są nastolatki. Wynika to z kilku czynników. Z jednej strony nastolatki chętnie się buntują i podejmują ryzykowne działania w celu udowodnienia swojej niezależności od rodziców. Z drugiej strony dysponują większą wolnością jeśli chodzi o przebywanie poza domem i z pewnością jest im łatwiej, niż małym dzieciom, poznać kogoś bez wiedzy rodziców.
Istnieje również inny scenariusz, w którym pedofil nie chce spotykać się z ofiarą, ale próbuje uzyskać osobiste zdjęcia dziecka, wysyła nieodpowiednie wiadomości z jasnym przekazem erotycznym lub próbuje namówić ofiarę do wirtualnego seksu.
Kiedy mówimy o niebezpieczeństwach kryjących się w pokojach czatowych, w szczególności o pedofilii, napastnikami są zazwyczaj mężczyźni. Jednakże na całym świecie istnieją udokumentowane przypadki, gdy to kobiety były zaangażowane, między innymi w namawianie dzieci do prostytucji. Niezależnie od płci kryminalistów ich działalność jest jednakowo groźna. W związku z tym dobrze jest przed dopuszczeniem dziecka do Internetu pomyśleć o tym, jak zagwarantować jego bezpieczeństwo (patrz dział „Jak chronić dzieci”).